DeFi là gì? Tìm hiểu chi tiết về tương lai của ngành tài chính toàn cầu

DeFi là gì?

DeFi (Decentralized Finance) là nền tài chính phi tập trung mà trong đó, các tổ chức, thị trường hay các công cụ tài chính được quản lý phi tập trung.

DeFi là gì?

DeFi là gì?

Từ CeFi đến DeFi

Defi thường chỉ được đặt trong bối cảnh xoay quanh Blockchain và tiền điện tử. Nhưng phạm vi của nó rộng hơn nhiều. Cơ sở hạ tầng tài chính truyền thống hiện đại được xây dựng theo mô hình tập trung. Các trung tâm hoạt động kinh tế chính hoặc các quốc gia đang dùng ngân hàng làm trung tâm và sử dụng đồng tiền pháp định. Các tổ chức tài chính này như là hệ thống thần kinh điều khiển nền kinh tế các khu vực và tác động đến toàn cầu. Song vẫn còn nhiều lỗ hổng kinh tế vào cuộc khủng hoảng tài chính thế giới năm 2008. Ngân hàng Lehman Brothers tuyên bố phá sản gây tổn thất hàng trăm tỷ đô la từ nguyên nhân cho vay dưới chuẩn.Hay cuộc khủng hoảng tiền tệ do lạm phát của Venezuela đã khiến quốc gia này suy thoái trong nhiều năm. 

Sự khác nhau giữa Defi và Cefi

Sự khác nhau giữa Defi và Cefi

Nhược điểm của hệ thống tài chính tập trung – CeFi

Hệ thống quản lý do con người thiếu minh bạch

  • Các tổ chức tài chính đang tập trung quyền hạn vào một vài cá nhân nhất định đứng đầu. Điều này gây ra sai sót hoặc cố tình lạm dụng quyền hạn để gây ra tổn thất từ các lỗ hổng kiến trúc tài chính.
  • Báo cáo tài chính hiện nay của các công ty thường không phản ánh đúng với những gì họ công khai. Phần vì quyền lợi riêng tư, bảo mật dữ liệu để cạnh tranh thương mại. Phần cũng hạn chế trong việc minh bạch hoạt động của nó.

Phí các dịch vụ tài chính và các khoản vay cao

  • Khi vay thế chấp, mức lãi suất có thể lên đến 7-8%/năm tại các ngân hàng. Chưa kể các dịch vụ phát sinh khi tiến hành thẩm định, lập hồ sơ và giải ngân.
  • So sánh với một cơ chế ngang hàng, người tham gia mạng lưới có thể “thoả hiệp” trực tiếp với nhau. Chi phí phải trả cho vận hành của bên trung gian sẽ giảm xuống và các khoản vay sẽ có lãi suất thấp hơn. DeFi cho phép người vay bất kỳ thời điểm nào và chi phí gần như bằng không.

Tài chính tập trung yêu cầu các giấy tờ chứng nhận

  • Giấy chứng nhận là vấn đề phức tạp với hệ thống tài chính tập trung. Người vay tiền muốn thực hiện các khoản vay phải thông qua quy trình phức tạp. Bên cạnh đó còn là các gói vay có yêu cầu cao khiến nhiều người khó đáp ứng được tiêu chuẩn thế chấp. Vì để quản lý chặt chẽ khâu cho vay, các ngân hàng sẽ phải có những chế tài khuôn khổ.
  • Ngược lại, với tổ chức phân quyền và được vận hành trên blockchain. Mọi thông tin sẽ được tự động ghi lại, và bạn có thể nhận được những gói vay thuận tiện và phù hợp hơn.

Sự cần thiết của tài chính phi tập trung (DeFi)

DeFi sử dụng công nghệ với mục đích tách biệt các mô hình CeFi. Ngoài ra cho phép cung cấp các dịch vụ tài chính ở bất kỳ đâu và bất kỳ ai bất kể dân tộc, tuổi tác hoặc bản sắc văn hóa nào. Các dịch vụ và ứng dụng DeFi chủ yếu được xây dựng trên các blockchain công khai. Chúng tái tạo các dịch vụ tài chính hiện có được xây dựng dựa trên các tiêu chuẩn công nghệ chung. Cung cấp các dịch vụ sáng tạo được thiết kế riêng cho hệ sinh thái DeFi. Đồng thời, các ứng dụng DeFi cung cấp cho người dùng nhiều quyền kiểm soát hơn đối với tiền của họ. 

Các đặc điểm của DeFi

  1. Không cần cấp phép: Người tham gia sẽ bình đẳng như nhau mà không cần phải đăng ký với thủ tục quá phức tạp.
  2. Minh bạch: Những yếu tố do con người tác động có thể được hạn chế vì mọi hoạt động trên hệ thống đều được ghi nhận và công khai.
  3. Chi phí thấp: Chính vì không có đơn vị đứng trên tất cả, mọi chi phí sẽ không thông qua bên thứ 3 và từ đó được cắt giảm một cách đáng kể.

Hợp đồng thông minh xương sống của DeFi

Blockchain được cấu thành bởi cấu trúc chuỗi khối. Đây là một mạng ngang hàng với cấu trúc dữ liệu phân tán. Kết cấu của blockchain như một sổ cái ghi lại toàn bộ giao dịch trên mạng lưới, có thể truy cập ở bất cứ đâu. Đặc điểm của Blockchain là dữ liệu ghi trên chuỗi khối có tính bất biến và không thể thay đổi. Mã nguồn mở cho phép bất kỳ ai cũng có thể truy cập, theo dõi và công khai minh bạch. Mọi dữ liệu đều được mã hóa và chỉ truy cập được thông qua khóa bảo mật và riêng tư.

Chính những bản chất của Blockchain giúp các Hợp đồng thông minh có các đặc tính về phi tập trung. Do đó Hợp đồng thông minh có vai trò là xương sống của giao thức và ứng dụng DeFi.

Hợp đồng thông minh là tập hợp các giao thức và ứng dụng được lưu trữ trên một Blockchain. Hợp đồng này được thực thi và chạy song song với các trình xác thực của mạng lưới Blockchain. Chúng ta có thể gọi nó là lớp giao thức phát triển trên lớp hạ tầng của Blockchain. 

Các thành phần tạo nên DeFi

DeFi là một cấu trúc kiến ​​trúc nhiều lớp. Mỗi lớp có một mục đích riêng biệt. Các lớp xây dựng trên nhau và tạo ra một cơ sở hạ tầng mở. Các lớp này có khả năng tổng hợp cao cho phép mọi người xây dựng, chia sẻ lại hoặc sử dụng các phần khác của ngăn xếp. Điều quan trọng là phải hiểu rằng các lớp này có thứ bậc: Chúng chỉ an toàn như các lớp bên dưới. Tương tự, nếu chúng ta sử dụng sổ cái được cấp phép làm nền tảng, thì bất kỳ nỗ lực phân quyền nào trên các lớp tiếp theo sẽ không hiệu quả.

  1. Lớp xử lý giao dịch (Layer 1): gồm Blockchain và các tài sản giao thức gốc của nó (như ETH, BNB, DOT). 
  2. Lớp tài sản (Layer 2):gồm tất cả tài sản được khởi tạo trên lớp Blockchain chính của Layer 1. Chúng thường được gọi với cái tên là Token.
  3. Lớp giao thức (Layer 3) cung cấp các tiêu chuẩn cho các trường hợp sử dụng cụ thể như: sàn giao dịch phi tập trung, thị trường nợ, công cụ phái sinh và quản lý tài sản trên chuỗi. 
  4. Lớp ứng dụng (Layer 4) tạo ra các ứng dụng hướng đến người dùng kết nối với các giao thức riêng lẻ. Tương tác hợp đồng thông minh thường được tóm tắt bởi giao diện người dùng dựa trên trình duyệt web, làm cho các giao thức dễ sử dụng hơn.
  5. Lớp tổng hợp và điều phối (Layer 5) là một phần mở rộng của lớp ứng dụng. Các trang web tổng hợp tạo ra các nền tảng lấy người dùng làm trung tâm kết nối với một số ứng dụng và giao thức. 

Những sản phẩm trong hệ sinh thái DeFi

Nhiều người nghĩ rằng DeFi chỉ có hoạt động cho vay (Lending) từ MakerDao với đồng Dai (hay nay là đồng Sai). Tuy nhiên, mạng lưới của DeFi rộng hơn thế rất nhiều. Dưới đây là một số sản phẩm phát triển trong hệ sinh thái này.

dự án trong DeFi cũng có đầy đủ tương tự như với CeFi

dự án trong DeFi cũng có đầy đủ tương tự như với CeFi

  • Stablecoin
  • Sàn giao dịch phi tập trung
  • Sản phẩm vay và cho vay
  • Sản phẩm phái sinh
  • Sản phẩm quản lý tài sản
  • Bảo hiểm
  • Sản phẩm NFT

Những thách thức của DeFi

Chi phí các giao dịch đắt đỏ

Với sự nở rộ của DeFi năm 2020, giá trị vốn hóa của DeFi đã đạt ngưỡng hơn 50 tỷ USD vào tháng 7/2021. Một sự tăng trưởng nhanh chóng, dẫn đến việc chi phí tham gia ngày càng trở nên đắt hơn và không phù hợp với các giao dịch vi mô. Một phần là do chi phí với các hoạt động DeFi chưa thực sự được cắt giảm tối đa. DeFi tự hào về chi phí thấp nhưng do biến động giá mạnh của các đồng coin được thế chấp. Nếu hợp đồng bị thanh khoản, người dùng sẽ phải đóng một khoản phí từ 11 đến 13%.

Quá nhiều ứng dụng trên thị trường

Các ứng dụng kể trên chỉ gói gọn và là các sản phẩm điển hình. Những ý tưởng sản phẩm sáng tạo chưa được cập nhật đầy đủ vì hiện tại có quá nhiều ứng dụng tồn tại trong lĩnh vực DeFi. Điều này sẽ giúp mọi người có nhiều lựa chọn hơn. 

Rủi ro hệ thống

Toàn bộ mạng lưới có tính chất phân quyền và dữ liệu bất biến. Nên khả năng bị tấn công hoặc các sự cố giao dịch của cá nhân là không thể tránh khỏi. Nhưng chắc chắn không có một đơn vị nào đứng ra chịu hoàn toàn trách nhiệm và giải quyết. Ví dụ như mô hình lending, vì neo giá vào tiền điện tử, nên các đồng stablecoin được tạo ra. Nếu tiếp tục được bơm theo vòng dưới dạng tài sản thế chấp, có thể tạo ra một lượng giá trị ảo. Rủi ro giao thức là không thể tránh khỏi, và nhà lập trình luôn phải có phương án dự phòng. Sự kiện tấn công lớn nhất đến nay là sự sụp đổ của DAO.

Không một giao dịch hoặc mô hình DeFi nào được bảo chứng bởi pháp luật hay bởi quốc gia nào. Do đó mô hình DeFi sẽ có nhiều rủi ro khi bị lừa đảo vì không chịu các ràng buộc của pháp luật.

Tiềm năng trong tương lai của DeFi

Dòng tiền đổ vào DeFi tăng dần theo thời gian

Giao dịch trên các sàn phi tập trung đã đạt ngưỡng hơn khối lượng giao dịch hơn 100 tỷ đô. Điển hình là Uniswap đã vượt qua nhiều sàn giao dịch tập trung hiện tại. Tổng lượng giá trị khóa trong giao thức DeFi tăng dần theo thời gian. Giá trị vốn hóa của các tài sản nền tảng DeFi tăng theo thời gian. Theo số liệu, sự phát triển nhanh chóng của DeFi được thể hiện qua lượng truy cập trên google.

Nhiều loại tài sản hơn có thể được DeFi hoá

DeFi mở ra nhiều ứng dụng hơn đối với các lĩnh vực mới hơn. Không chỉ dừng lại các lĩnh vực dịch vụ tài chính.

DeFi được kỳ vọng là có thể dịch chuyển sự quan tâm của mọi người. Từ quá trình Trading sang những ứng dụng cụ thể hơn. Và các xu hướng mới sẽ được sử dụng trong tương lai.

DeFi mở ra sự đa dạng các hệ sinh thái. Các nền tảng blockchain khác nhau bắt đầu theo đuổi chiến lược xây dựng DApp nhằm lôi kéo người dùng sử dụng nền tảng của họ. Các giải pháp của hệ sinh thái mới giúp người dùng có nhiều lựa chọn hơn. Tài sản trên mỗi hệ sinh thái phong phú hơn. Điều này khiến DeFi trở thành khái niệm quan trọng hơn bao giờ hết.

Lời kết

  • DeFi là tài chính phi tập trung cung cấp các dịch vụ tài chính được xây dựng trên Blockchain. DeFi có các đặc tính bất biến, không cần sự cho phép, không cần sự tin cậy. Ngoài ra, DeFi có khả năng tương tác cao và công khai minh bạch trên mã nguồn mở.
  • DeFi mở ra kỷ nguyên tài chính mới. Nơi mọi dịch vụ tài chính được thực hiện ngang hàng đảm bảo bởi các hợp đồng thông minh. Điều mà trước đây đòi hỏi sự nỗ lực của mô hình tài chính truyền thống trong việc xây dựng hệ thống pháp lý phức tạp để vận hành.
  • Hệ sinh thái DeFi đã và đang ngày càng phát triển mở rộng. 
  • DeFi đã cải thiện các tính năng tài chính truyền thống cơ bản. Tuy nhiên vẫn còn những vấn đề rủi ro, rào cản chi phí và sự hiểu biết công nghệ. Vì vậy, DeFi còn rất nhiều việc phải làm để thuyết phục được người dùng.

Nguồn: Tổng hợp

———————

KTSonchain – Chuyên trang tin tức cập nhật 24/7 toàn cảnh về về thị trường tiền điện tử

Website: https://ktscapital.io
Website tin tức: https://ktsonchain.com
Telegram Group: https://t.me/ktsgroup
Official Twitter: https://twitter.com/ktsgroup_io
Official Tiktok: https://www.tiktok.com/@ktscapital
Group Facebook: https://www.facebook.com/groups/TienSo
Youtube KTS Capital: https://bitly.com.vn/ntcs3d
Youtube KTS GameFi: https://bitly.com.vn/in9kot